Plaquette herinnert aan Joodse woningbouw

De herinnering aan de Joodse woningbouwvereniging Mischkenoth Israël is na bijna 75 jaar weer zichtbaar in Den Haag. Nadat de Duitse bezetter in 1942 van de oude gevelsteen de inscriptie en de Davidsterren weg beitelde, prijkt er nu een nieuwe plaquette op het oude complex van de verdwenen vereniging op de hoek van de Groenteweg met de Marktweg.

In de stromende regen werd de nieuwe gevelsteen onthuld. FOTO DE TELEGRAAF

Burgemeester Pauline Krikke onthulde gistermiddag de steen, samen met oud-bewoner Kees de Ridder die in die periode veel Joodse buren weggevoerd zag worden. „Het waren mensen zoals u en ik”, hield Krikke de toehoorders voor.

De verminkte gevelsteen blijft hangen boven de nieuwe, als stille herinnering aan destijds. Maar zeven jaar was duidelijk te lezen dat de steen er op 30 augustus 1935 was onthuld door Mischkenoth Israël bij de oplevering van haar tweede woningcomplex in Den Haag. Mischkenoth Israel – dat betekent Woningen van Israël of Joodse Woningen – werd in 1921 opgericht onder de naam ’Vereeniging voor de bouw van een Joodsche Volkswijk’ en was eigenlijk bedoeld voor nieuwe huisvesting voor mensen uit de verpauperde Joodse buurt achter het Spui.

In 1926 was het eerste complex van de vereniging klaar: 278 woningen tussen de Herman Costerstraat, de Langnekstraat, de Wolmaranstraat en de Hoefkade. Omdat de meeste huurders hun geld verdienden in de straathandel kwamen er ook pakhuizen voor de stalling van karren en paarden. In 1935 kwamen er aan de Marktweg – waar nu de plaquette is onthuld – nog 94 nieuwe woningen bij, waar marktkooplui van de Haagse Markt een plek vonden. Daar woonden overigens vooral niet-Joden.

En toen werd het oorlog. Mischkenoth Israel werd op last van de Duitse bezetter onteigend. De meeste huurders werden vermoord. De gemeente – met NSB-burgemeester Harmen Westra – nam de woningbouwvereniging over. Na de oorlog besloten de overgebleven bestuurders de vereniging te ontbinden, simpelweg omdat er amper meer huurders waren. In 1946 werd de vereniging opgeheven en een jaar later werden de woningen aan de gemeente overgedragen.

De bewuste lege gevelsteen was eigenlijk totaal vergeten totdat Richard Kleinegris en Just de Leeuwe, auteurs van het boek ’Compact en Harmonisch; sociale woningbouw in Den Haag 1850-2015’ een pleidooi hielden voor herstel. Ze ontdekten ook dat bij de sloop van het eerste complex in 2002 een kleine plaquette van Mischkenoth Israël wel verloren ging, omdat niemand wist van het beladen verleden.

Bron: Telegraaf door Germa Graveland

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Laat een reactie achter