‘Nooit heb ik wat ons is ontnomen, zo bitter, bitter liefgehad’

Maandag 22 januari een dag met een gevoel van vrees en angst en wonderlijk,  ook een gevoel van dankbaarheid om te weten te leren en niet te vergeten.  Een dag met de opperrabbijn Binyomin Jacobs naar het Apeldoornsche Bosch in Apeldoorn. Het Apeldoornsche Bosch was een Joods zelfvoorzienend psychiatrisch ziekenhuis in de bosrijke omgeving van Apeldoorn.  We liepen langs de expositie op het terrein van het Apeldoornsche Bosch dat nu van ‘s Heeren Loo is. Rabbijn Binyomin Jacobs gaf uitleg van wat daar voor gruwelijks had plaatsgevonden had. Het was maandag 22 januari  75 jaar geleden dat het Apeldoornsche Bosch werd ontruimd. Joodse mensen met een verstandelijke beperking en psychiatrische patiënten, ruim 1200 patiënten die daar werden verzorgd door 50 personeelsleden in een Joodse omgeving werden naar Auschwitz gedeporteerd om nooit weer terug te keren. Dan komt de gedachte moeten we dit….. ja, we moeten dit weten om zicht, inzicht, kennis te krijgen en te leren van ons verleden. Als de geschiedenis ons weinig leert over het verleden, moeten we deze in onze ‘maakbare samenleving’ nu het antisemitisme weer opleeft, overdoen. Trouwens is het ooit weggeweest?  Enkele jaren terug mocht de rabbijn bv. de naam ‘Israël’ bij deze herdenking niet gebruiken want dat was ‘politiek’. Antisemitisme heeft helaas dezelfde inhoud gekregen als antizionisme, anti Joods, anti Israël. En dat blijft helaas zolang er ook geld wordt overgemaakt aan de UNRWA, een organisatie welke een gedeelte daarvan gebruikt voor schoolboeken met anti Joodse, anti Israël teksten!!

Aanvankelijk leek het erop dat de nazi’s de inrichting in het  Apeldoornsche Bosch ongemoeid zou laten maar in de nacht van donderdag 21 op vrijdag  22 januari 1943 werden alle patiënten, soms naakt of in een dwangbuis in vrachtauto’s naar het station in Apeldoorn gebracht waar een goederentrein met veertig veewagons klaar stond welke niet, zoals gebruikelijk via Westerbork maar alinea recta naar het oosten vertrok. Bij aankomst in Auschwitz werden alle 1250 inzittenden direct vermoord door ………ze te verbranden. Gas voor deze mensen, werd te duur gevonden!!  Beestachtig …en door dit nu te schrijven voel ik angst en ben ik er mij van bewust dat ik, hierbij de dieren beledig. Een dier kent nog een wetmatigheid, heeft van zijn Schepper een instinct meegekregen maar, waartoe mensen met hun verdwaasde breinen toe in staat zijn!!! Dat horen wij nog dagelijks in het nieuws. Bij de herdenking in de Koninklijke Scholengemeenschap, Prinsenhof in Apeldoorn waren naast de opperrabbijn Jacobs, de commissaris van de Koning Clemens Cornielje van Gelderland, de burgemeester Berends die ons vertelde over:  ‘Een wond die nooit heelt’. Er waren ook afgevaardigden van organisaties aanwezig. Een aantal leerlingen van de Prinsenschool hadden indrukwekkende zelfgeschreven gedichten voorgelezen(helaas heb ik ze niet opgeschreven) en lazen daarna de namen op van honderd slachtoffer met hun leeftijd. Wij kregen een witte roos mee naar het monument in het Prinsenpark dat sinds 1990 ons herinnert aan het drama van het Apeldoornsche Bosch.  Na het zingen van het Kaddisj  voor overledenen door opperrabbijn Binyomin Jacobs en de kransenlegging bij het monument in het park waar aan weerszijden van de wand twee plaquettes met ca. 1.300 namen en leeftijden staan, werden de rozen en steentjes bij de namen neergelegd. .

Het monument draagt een dichtregel van Ida Gerhardt: ‘Nooit heb ik wat ons is ontnomen, zo bitter, bitter liefgehad.’

 

Klaas Hoekstra.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Sorry, comments are closed for this post.